Hızlı Özet (TL;DR)
Test edilmemiş bir felaket kurtarma planı, sadece kâğıt üzerinde duran bir iyi niyet belgesidir. Felaket Kurtarma Tatbikatı (DR Drill); ana sunucuların çöktüğü, fidye yazılımının yayıldığı veya sistem odasının su bastığı varsayılan senaryoların yılda en az iki kez kontrollü olarak canlandırılmasıdır. Bu tatbikatlar sayesinde yedeklerin bozuk olup olmadığı, RTO sürelerinin gerçekte kaç saat sürdüğü ve personelin kriz anında kime haber vereceği uygulamalı olarak test edilir.
4 Farklı Felaket Kurtarma Test Seviyesi
Kurumlarda uygulanan tatbikat türleri ve kapsamları:
| Tatbikat Türü | Yapılış Biçimi | Operasyonel Risk | Test Edilen Bileşen |
|---|---|---|---|
| 1. Masaüstü İnceleme (Tabletop) | Yöneticilerin toplantı odasında senaryoyu adım adım tartışması | Sıfır risk (Sistemlere dokunulmaz) | İletişim zinciri, yetki sınırları ve roller |
| 2. İzole Ağ Testi (Sandbox) | Yedeklerin izole bir sanal ağda ayağa kaldırılarak açılması | Sıfır risk (Canlı üretim etkilenmez) | Veritabanı tutarlılığı ve yedek açılma süresi |
| 3. Paralel Test (Parallel Test) | Felaket kurtarma ortamının çalıştırılıp canlı veriyle sınanması | Çok düşük risk | Yedek sunucunun işlemci ve bellek performansı |
| 4. Tam Kesinti Testi (Full Cutover) | Ana sistemlerin fişinin çekilerek yükün yedek sisteme verilmesi | Kontrollü planlı risk | Tüm işletmenin uçtan uca dayanıklılığı |
Adım Adım DR Tatbikatı Nasıl İcra Edilir?
1. Senaryonun ve Başarı Kriterlerinin Tanımlanması
“Saat 22:00’de ana ERP sanal sunucusunun disk dizisi arızalandı” senaryosu belirlenir. Başarı kriteri: “Sistemin yedek sunucuda maksimum 45 dakika içinde ayağa kalkması ve 5 kritik kullanıcının oturum açabilmesi”.
2. İletişim Zincirinin İşletilmesi
Acil durum irtibat listesindeki telefon numaralarının güncelliği test edilir. BT yöneticisi, sistem mühendisi ve ERP danışmanına erişim süreleri kronometre ile kaydedilir.
3. Geri Yükleme ve Doğrulama
Yedekleme havuzundaki en güncel ZFS anlık görüntüsü yedek sanallaştırma ana makinesine bağlanır. Sanal makine başlatılır; veritabanı bütünlüğü ve son kesilen faturalar kontrol edilir.
Tatbikat Sonrası Değerlendirme Raporu (Post-Mortem)
Tatbikat biter bitmez şu sorular yanıtlanmalıdır:
- Hedeflenen RTO süresi aşıldı mı? Aşıldıysa hangi adımda vakit kaybedildi?
- Şifreler veya yedekleme sunucusu erişim anahtarları hazır mıydı, aramakla zaman geçti mi?
- Canlıya dönüldüğünde veri eşitlemesinde (Failback) problem yaşandı mı?
Kurumsal iş sürekliliği ve felaket tatbikatı danışmanlığı için Ortak Dosya Sunucusu ve Yedekleme ve güvenlik testi ihtiyaçlarınız için Sızma Testi ve Pentest sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.