MTConnect ve OPC UA aynı şey değil. İkisinin farkı, hangisinin ne zaman kullanıldığı, umati ile ilişkisi ve tezgâhınız için hangisinin geçerli olduğu yazıda.
Kısa cevap: hayır. İkisi de tezgâhtan veri almak için kullanılır ve tekliflerde sık sık yan yana geçer, ama farklı sorunları çözmek için tasarlanmışlardır. Hangisinin sizin için geçerli olduğunu çoğu zaman siz seçmezsiniz; tezgâhınızın hangisini konuştuğu belirler.
MTConnect nedir?
MTConnect, imalat ekipmanının veri vermesi için hazırlanmış açık ve telifsiz bir standarttır. Standardı, ABD’deki imalat teknolojileri birliği AMT’ye bağlı MTConnect Institute geliştirir. ANSI standardı olarak ANSI/MTC1.4-2018 adıyla yayımlanmıştır ve belgeleri ücretsiz indirilebilir.
Üç özelliği onu tanımlar:
- Hazır bir sözlükle gelir. “İş mili devri”, “çalışma durumu”, “program adı” gibi kavramların adı ve anlamı standartta tanımlıdır. İki farklı marka tezgâh aynı kavramı aynı adla verir.
- Yalnızca okunur. MTConnect üzerinden tezgâha komut gönderilemez, ayar değiştirilemez.
- Web’in dilini kullanır. Veri, web sayfalarının taşındığı HTTP üzerinden XML biçiminde sunulur.
Tezgâh ile veriyi kullanan yazılım arasında “agent” adı verilen bir köprü yazılım bulunur. Agent tezgâhtan gelen veriyi standardın sözlüğüne çevirir ve soran yazılıma sunar.
OPC UA nedir?
OPC UA, endüstrideki her tür cihaz için tasarlanmış genel bir haberleşme standardıdır. Takım tezgâhına özgü değildir; PLC, robot, enjeksiyon makinesi, enerji analizörü aynı standardı kullanabilir.
MTConnect’ten ayrıldığı iki nokta vardır:
- Okur ve yazar. Kurulum izin veriyorsa cihaza değer gönderilebilir.
- Sözlüğü kendi başına gelmez. OPC UA nasıl konuşulacağını tanımlar; neyin konuşulacağını ise sektöre özel ek belgeler tanımlar. Bu belgelere tamamlayıcı tanım (companion specification) denir.
Tamamlayıcı tanımlara iki örnek: takım tezgâhları için OPC 40501-1, plastik enjeksiyon makineleri için OPC 40077. İkincisi EUROMAP 77 ile aynı belgedir.
İkisinin farkı
| MTConnect | OPC UA | |
|---|---|---|
| Kimin için tasarlandı | İmalat ekipmanı | Endüstrideki her tür cihaz |
| Yön | Yalnızca okuma | Okuma ve yazma |
| Ortak sözlük | Standardın içinde hazır | Sektöre özel tamamlayıcı tanımla gelir |
| Veri nasıl taşınır | HTTP üzerinden XML | Kendi bağlantı protokolü |
| En uygun olduğu iş | Tezgâh izleme | İzleme ve kontrol, farklı cihaz türleri |
Peki umati nedir?
Takım tezgâhları tarafında üçüncü bir ad daha duyarsınız: umati. Bu ayrı bir protokol değildir; OPC UA’nın takım tezgâhları için tamamlayıcı tanımını (OPC 40501-1) öne çıkaran bir girişimdir. Belge ilk kez Eylül 2020’de yayımlandı ve amacı, farklı üreticilerin tezgâhlarının izleme için aynı arayüzü sunmasıdır.
Yani “tezgâhtan ortak dille veri alma” işine iki yoldan gidilir: MTConnect’in kendi sözlüğüyle ya da OPC UA üzerine kurulu umati tanımıyla. Arada bir köprü de vardır. MTConnect Institute ile OPC Foundation ortak bir çalışma grubuyla MTConnect’in veri modelini OPC UA diline aktaran bir tamamlayıcı tanım (OPC 30070-1) yayımladı.
Bu tablo karışık görünüyorsa haklısınız; sektör henüz tek bir yolda birleşmedi.
Tezgâhınız hangisini konuşuyor?
Bunu seçim olarak değil, tespit olarak düşünün.
- Fanuc kontrol üniteleri kendi arayüzü olan FOCAS’ı sunar; bazı seriler için ayrıca MTConnect sunucusu vardır. Ayrıntısı FOCAS ile hangi veriler okunur yazısında.
- Siemens Sinumerik kontrol ünitelerinde veri OPC UA üzerinden alınır.
- Diğer markalarda MTConnect ya da OPC UA desteği üreticiye ve ürün hattına göre değişir. Aynı markanın iki farklı serisi farklı arayüz sunabilir.
Marka ve model bazında liste vermiyoruz; destek, kontrol ünitesinin serisine ve tezgâhın alınırken seçilen opsiyonlara göre değiştiği için üreticiden teyit edilmeden yazılması yanıltıcı olur. Keşifte her tezgâh için hangi arayüzün bulunduğu tek tek çıkarılır.
Karma bir atölyede genellikle ikisi birden bulunur. Veri toplama yazılımının işi de budur: farklı dillerde gelen veriyi tek bir veri tabanında aynı biçime getirmek.
İzleme için hangisi daha iyi?
Yalnızca izleme yapacaksanız, yani tezgâha hiçbir şey göndermeyecekseniz, ikisi de işi görür. MTConnect’in yalnızca okunur olması burada bir güvence sayılır: bağlantı ele geçirilse bile tezgâha komut gönderilemez.
OPC UA’da aynı güvence ayarla sağlanır. Bağlanan yazılıma yalnızca okuma yetkisi verilir ve tezgâhlar ofis ağından ayrı bir ağ bölümünde tutulur. Bu ayrımın nasıl kurulduğu güvenlik duvarı kurulum ve yapılandırma sayfasında.
Ekrandan tezgâha ya da hatta komut gönderilecekse MTConnect seçenek olmaktan çıkar; bu iş OPC UA ile yapılır.
Özet
- MTConnect imalat ekipmanına özgü, yalnızca okunur ve hazır sözlükle gelen bir standarttır.
- OPC UA genel amaçlıdır, okur ve yazar; sektöre özel sözlüğü tamamlayıcı tanımlarla gelir.
- umati ayrı bir protokol değil, OPC UA’nın takım tezgâhları tanımını öne çıkaran girişimdir.
- Hangisini kullanacağınızı tezgâhınızın sunduğu arayüz belirler; karma atölyede ikisi birlikte bulunur.
Farklı arayüzlerden gelen verinin aynı ekranda nasıl toplandığını SCADA ekranları ve makine veri toplama sayfasında anlatıyoruz.
Kaynak: MTConnect Institute tanıtım sayfaları; OPC Foundation, OPC 40501-1 ve OPC 30070-1 belgeleri; Fanuc MTConnect sunucusu ürün sayfası.