Talaşlı imalat ve 5 eksen CNC işleme merkezlerini fidye yazılımlarına (ransomware) karşı koruyun. OT VLAN izolasyonu, SMB kapatma ve CNC parametre yedekleme.
Hızlı Özet (TL;DR)
5 eksen CNC işleme merkezleri, kayar otomatlar ve koordinat taşlama tezgâhları modern bir savunma fabrikasının kalbidir. Ancak bu milyonlarca liralık makinelerin kontrol panelleri (Siemens Sinumerik PCU50/IPC, Mazak Smooth, DMG MORI CELOS, Heidenhain, Fanuc Panel i) arka planda çoğunlukla güncellenemeyen Windows işletim sistemleri çalıştırır. Ofisteki bir bilgisayara bulaşan fidye yazılımı (LockBit, Akira, BlackBasta), düz ağ üzerinden CNC tezgâhının sabit diskini şifrelediğinde; yalnızca G-Code programları değil, tezgâha özel PLC Ladder diyagramları, Lazer Kalibrasyon (Pitch Error) tabloları ve Kinematik parametreler de yok olur. Çözüm; Berqnet OT VLAN izolasyonu, SMBv1/RDP blokajı ve CNC disklerinin çevrimdışı (Clonezilla/Acronis) imaj yedeklemesidir.
Bir CNC Tezgâhı Şifrelendiğinde Neden Aylarca Yedek Parça ve Servis Beklenir?
Ofisteki bir muhasebe bilgisayarına fidye yazılımı bulaştığında format atıp 2 saat içinde yeniden kurmak mümkündür. Ancak 5 eksen bir CNC tezgâhının PCU/IPC kontrol ünitesi şifrelendiğinde tablo bir felakete dönüşür:
- Makineye Özgü Kalibrasyon Verileri Silinir: Her CNC tezgâhı fabrikadan çıkarken lazer interferometre ile ölçülür ve bilyalı vidaların (ballscrew) mikronluk hatasını telafi eden Pitch Error Compensation ile 5 eksen dönme merkezi (Kinematic Transformation) tabloları tezgâhın diskine yazılır.
- Özel PLC (PMC) Yazılımı Kaybolur: Tezgâhın takım değiştiricisini (ATC), palet havuzunu, soğutma sıvısı basıncını ve kapı emniyet kilitlerini yöneten PLC kodu her makine opsiyonuna göre özeldir.
- Aylar Süren Servis ve Duruş Maliyeti: Eğer bu dosyaların çevrimdışı yedeği yoksa, makine üreticisinin Almanya veya Japonya merkezinden arşiv dosyalarının getirilmesi ve tezgâhın yeniden lazerle kalibre edilmesi 3 ila 8 hafta sürer. Savunma siparişinde bu duruş, yüz binlerce dolarlık gecikme cezası demektir.
Fidye Yazılımı Zincirini Kıran 4 Aşamalı Savunma Mimarisi
Maysa Yazılım’ın Savunma Sanayii İmalat Ağ Güvenliği metodolojisi, fidye yazılımlarını tezgâhlara ulaşmadan şu 4 bariyerde imha eder:
Bariyer 1: Ağ Geçidinde USOM, IPS ve Gateway Antivirüs Blokajı
Berqnet UTM Güvenlik Duvarı, dış dünyadan gelen oltalama e-postalarını, makrolu sahte fatura eklerini ve zararlı indirme linklerini daha ağ geçidindeyken engeller. Zararlı yazılım bir şekilde ofis bilgisayarına girse dahi, şifreleme anahtarı üretmek için bağlanmaya çalıştığı Komuta Kontrol (C2) sunucusu USOM ve DNS Sinkholing kalkanı tarafından kesilir.
Bariyer 2: OT VLAN İzolasyonu ile Yanlamasına Yayılmanın (Lateral Movement) Durdurulması
Fidye yazılımları bulaştıkları ilk bilgisayardan diğer cihazlara sıçramak için yerel ağda TCP 445 (SMB), TCP 135/139 (NetBIOS/RPC) ve TCP 3389 (RDP) portlarını tarar.
- Kurduğumuz mimaride ofis bilgisayarları
VLAN 10’da, CNC tezgâhları iseVLAN 20’de çalışır. - Berqnet üzerinde
VLAN 10 -> VLAN 20yönündeki tüm trafik kesin olarak DROP (Engelle) durumundadır. Ofisteki tüm bilgisayarlar şifrelense bile CNC atölyesindeki tek bir tezgâh dahi bundan etkilenmez.
Bariyer 3: CNC Kontrol Ünitesi Sıkılaştırması (SMBv1 Kapatma)
Gömülü Windows XP/7/10 çalıştıran CNC kontrol ünitelerinde, WannaCry ve NotPetya gibi solucanların kullandığı SMBv1 protokolü kapatılır. Dosya paylaşımı gerekiyorsa yalnızca şifreli ve kimlik doğrulamalı izole DNC sunucusu IP’sine izin verilir.
Bariyer 4: CNC Sabit Disklerinin Çevrimdışı (Cold Metal) İmaj Yedeği
Maysa Yazılım saha mühendisleri, fabrikanızdaki her bir CNC tezgâhının kontrol ünitesi sabit diskini (CF Kart, PCMCIA, mSATA veya SSD) sektör bazında (Bit-by-Bit Bare-Metal Image) yedekler ve tezgâhın SRAM/NC/PLC parametre arşivini çıkarır.
CNC Kontrol Ünitesi Yedekleme ve Kurtarma Tablosu
| CNC Marka / Kontrol Ünitesi | Kritik Yedeklenecek Veriler | Yedekleme Yöntemi | Arıza/Saldırı Anında Geri Dönüş (RTO) |
|---|---|---|---|
| Siemens Sinumerik 840D sl / ONE | NCK/PLC Archive (.arc), PCU50/IPC SSD Tam Disk İmajı, Lisans Anahtarları | WinSCP/HMI Arşiv + Çevrimdışı Clonezilla/Acronis Disk Klonu | 15 – 25 Dakika (Yedek SSD tak-çalıştır) |
| Fanuc 0i / 30i / 31i / 32i | SRAM.BAK (Pitch Error, PMC Ladder, Makrolar, Parametreler) | PCMCIA / CF Kart üzerine Boot Ekranından SRAM Tam Dökümü | 10 Dakika (CF Karttan doğrudan geri yükleme) |
| Heidenhain iTNC 530 / TNC 640 | PLC: ve SYS: Bölümleri (Kinematik, MP Parametreleri) + Sikluslar | Tam Disk İmajı (SSDR/HDR) + TNCbackup Arşiv Dosyası | 20 Dakika (Klonlanmış disk değişimi) |
| Mazak Smooth / Matrix & Okuma | Windows Embedded İmajı, Makine Parametreleri ve Kalibrasyon Dosyası | Sektör Bazlı Tam SSD/HDD Klonlama + Kriptolu NAS Kasası | 20 – 30 Dakika (Sıfır veri kaybı) |
- SRAM ve PLC Yedeği: Atölyedeki her CNC tezgâhının seri numarasına göre etiketlenmiş güncel SRAM/PLC ve tam disk imajı yangın kasasında mevcut mu?
- Pil (Battery) Takibi: CNC tezgâhlarının mutlak enkoder ve CMOS/SRAM pilleri yıllık bakım takviminde ([Özel ERP ve İmalat Çözümleri](/ozel-erp-crm-imalat-cozumleri/)) izleniyor mu?
- Ağ Yalıtımı: Tezgâhların SMB (445) portları genel ofis ağına tamamen kapatıldı mı?
Milyonlarca liralık CNC parkurunuzu fidye yazılımlarına karşı zırhlamak ve her tezgâhınızın çevrimdışı kurtarma imajını oluşturmak için Savunma Sanayii İmalat Ağ Güvenliği ve Ortak Dosya Sunucusu ve Yedekleme sayfalarımızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
CNC tezgâhının Windows ekranına normal antivirüs kurmak doğru mudur?
Hayır, çoğu zaman tehlikelidir. Standart ofis antivirüsleri gerçek zamanlı CNC eksen kontrol servislerini veya HMI haberleşmesini “şüpheli işlem” sanarak durdurabilir ya da CPU’yu %100 kullanarak tezgâhta iz bırakma (surface stutter) sorununa yol açabilir. CNC tezgâhlarını korumanın doğru yolu tezgâha ağır yazılımlar kurmak değil, ağ seviyesinde Berqnet OT VLAN ile tezgâhı izole etmektir.
Tezgâhın sabit diski fiziksel olarak bozulursa aldığınız imaj yedeği işe yarar mı?
Evet, en büyük faydası budur! 10 yaşındaki bir CNC tezgâhının içindeki mekanik HDD veya eski SSD arızalandığında, üretici firma yeni disk için binlerce Euro talep eder ve haftalarca bekletir. Önceden aldığımız birebir klon imajı sayesinde, yedek endüstriyel SSD’yi 15 dakika içinde takıp tezgâhı kaldığı yerden çalıştırabilirsiniz.
Fidye yazılımı yedeklerimizi de şifreleyebilir mi?
Tezgâh imaj yedekleri hem çevrimdışı (Cold Backup) fiziksel kasada hem de ağdan yalıtılmış Değiştirilemez (Immutable ZFS) depolama alanında tutulduğu için hiçbir fidye yazılımının bu yedeklere ulaşması veya silmesi mümkün değildir.