İçeriğe atla
Bizi takip edin:
FABRİKA OTOMASYONU VE CANLI TELEMETRİ MİMARİSİ
SAHA TELEMETRİSİ KOCAELİ & GEBZE SANAYİ BÖLGESİ

Kule Lambasından Duruş Verisi Nasıl Toplanır?

HEDEF SAHA & SEKTÖR Talaşlı İmalat, Otomotiv & Makine Sanayi
MİMARİ & STANDART Özel İmalat ERP · BOM · Saha WMS
TEMEL İŞ KAZANIMI Süreç Hızı ve Sıfır Manuel Hata
DOĞRULANMIŞ HAP BİLGİ & ÇÖZÜM (TL;DR)

Kule lambası sinyalinden duruş kaydı çıkarmanın adımları: renklerin anlamı, yanıp sönen ışık tuzağı, kısa duruş eşiği ve duruş nedeninin operatörden alınması.

Tezgâhın üzerindeki üç renkli ışıklı sütun, atölyedeki en ucuz veri kaynağıdır. Makine durumunu zaten o lambayla bildirir; yapılacak iş bu bildirimi kayda geçirmektir. Kulağa basit gelir, ama lambanın yandığını okumakla “bu tezgâh dün 47 dakika malzeme bekledi” diyebilmek arasında birkaç adım vardır. Bu yazı o adımları anlatıyor.

Lamba sinyalinin tezgâhtan nasıl alındığını ağ portu olmayan eski tezgâhtan veri alma yazısında anlattık. Burada konu, alınan sinyalin duruş kaydına dönüşmesidir.

Renkler ne anlama gelir?

Makinelerin elektrik donanımını düzenleyen IEC 60204-1 standardı, gösterge ışıklarının renklerine anlam atar. Standardın özetlerine göre:

RenkStandarttaki anlamı
KırmızıTehlikeli durum
SarıOlağan dışı durum
YeşilOlağan durum
MaviOperatörün müdahalesi gerekiyor
BeyazDiğer renklerin kapsamadığı durumlar

Pratikte iki sapma görülür. Birincisi, çoğu tezgâhta yalnızca kırmızı, sarı ve yeşil bulunur. İkincisi, tezgâh üreticisi renkleri kendi mantığına göre bağlamış olabilir: bir makinede yeşil “çevrimde” demekken diğerinde “çalışmaya hazır” anlamına gelir.

Bu yüzden ilk iş, her tezgâhın başında durup hangi durumda hangi ışığın yandığını not etmektir. Bu tablo çıkarılmadan toplanan veri yanlış yorumlanır.

Sinyalden duruma

Üç ışık, yanıp yanmamasına göre sekiz farklı birleşim verir. Çoğu tezgâhta bunların dördü anlamlıdır:

Yanan ışıkTezgâhın durumu
YeşilÇevrimde, üretiyor
SarıBekliyor ya da operatör durdurdu
KırmızıAlarmda
HiçbiriKapalı ya da enerjisiz

Bazı tezgâhlarda çevrimde olmakla operatörün durdurması yalnızca yeşile bakılarak ayrılamaz; ikisi ancak yeşil ve sarı birlikte okunduğunda ayrışır. Yukarıdaki tablo bir başlangıçtır, her makine için ayrıca doğrulanır.

Yanıp sönen ışık tuzağı

Birçok tezgâhta ışık bazı durumlarda sabit yanmaz, yanıp söner. İnsan gözü bunu tek bir uyarı olarak görür. Sinyali okuyan cihaz ise saniyede bir açılıp kapanan bir sinyal görür ve süzülmezse her kapanmayı ayrı bir duruş olarak kaydeder. Bir saatlik tek bir duruş, raporda binlerce kısa duruşa dönüşür.

Çözüm, sinyale küçük bir bekleme süresi tanımlamaktır: ışık söndükten sonra belirli bir süre içinde yeniden yanıyorsa durum değişmemiş sayılır. Bu süre lambanın yanıp sönme aralığından uzun, gerçek durum değişikliklerini kaçırmayacak kadar kısa seçilir.

Durumdan duruş kaydına

Durum bilgisi elde edildikten sonra üç karar verilir.

Hangi süre duruş sayılacak? Tezgâh parça değiştirirken birkaç saniye bekler; bu duruş değildir. Bunun için bir eşik tanımlanır ve eşiğin altındaki beklemeler çevrimin parçası sayılır. Eşiği işin doğası belirler; kısa çevrimli bir preste birkaç saniye, uzun çevrimli bir işleme merkezinde bir dakika anlamlı olabilir.

Planlı duruşlar nasıl ayrılacak? Yemek molası, vardiya arası ve planlı bakım da tezgâhın yeşil yanmadığı sürelerdir. Bunlar vardiya takvimiyle ayrılmazsa verimlilik olduğundan düşük görünür.

Kayıt nereye yazılacak? Her duruş, başlangıç saati, bitiş saati ve tezgâh adıyla kaydedilir. Bu kayıt üretim takip yazılımına aktarılır ve orada iş emriyle eşleşir.

Duruşun nedeni lambadan okunmaz

Lamba tezgâhın durduğunu söyler, neden durduğunu söylemez. Sarı ışık malzeme beklemek de olabilir, takım değişimi de, operatörün ayrılması da.

Nedeni öğrenmenin tek yolu sormaktır. Tezgâh başına bir dokunmatik panel konur; lamba sarıya ya da kırmızıya döndüğünde panel operatöre nedeni sorar. Dilovası’ndaki bir makine fabrikasında kurduğumuz sistem bu mantıkla çalışıyor; ayrıntısı vaka çalışmaları sayfasında.

İki uygulama kuralı işi kolaylaştırır:

  • Neden listesi kısa tutulur. Operatör uzun bir listede aramaz, ilk seçeneğe basar. Malzeme bekleme, takım değişimi, ayar, arıza ve kalite kontrol gibi birkaç ana başlık çoğu atölyeye yeter.
  • Nedeni girilmemiş duruş gizlenmez. Raporda “nedeni girilmedi” diye ayrı bir kalem olarak görünür. Bu kalemin büyüklüğü, sistemin atölyede ne kadar benimsendiğinin göstergesidir.

Bu yöntemin sınırları

  • Yeşil ışık üretim demek değildir. Tezgâh çevrimde görünürken ilerleme kısılmış ya da program boşta dönüyor olabilir. Lamba bunu ayırmaz; gerekiyorsa iş mili akımına bakılır ya da veri kontrol ünitesinden okunur.
  • Her tezgâhta lamba çıkışı yoktur. Kuruluma başlamadan önce panodaki uçlar ölçü aletiyle kontrol edilir.
  • Operatörün girdiği neden yanlış olabilir. Aceleyle ya da alışkanlıkla hep aynı neden seçilebilir. Neden dağılımı ara sıra gözlemle karşılaştırılır.
  • Alarmın içeriği alınamaz. Kırmızı ışık alarm olduğunu söyler, hangi alarm olduğunu söylemez. Bunun için kontrol ünitesiyle konuşmak gerekir; Fanuc tezgâhlarda yolu FOCAS ile hangi veriler okunur yazısında.

İlk hafta ne yapılır?

Kurulumdan sonraki ilk hafta sistemin doğru saydığı varsayılmaz, sınanır. Bir ya da iki tezgâhta vardiya boyunca duruşlar elle de not edilir ve sistemin kaydıyla karşılaştırılır. Fark çıkarsa nedeni genellikle üçünden biridir: renk tablosu o tezgâh için yanlıştır, bekleme süresi yanıp sönmeyi süzmüyordur ya da duruş eşiği işe uygun değildir.

Bu karşılaştırma yapılmadan duvara asılan ekran, kısa sürede kimsenin güvenmediği bir ekrana dönüşür.

Özet

  • Kule lambası çalışma, bekleme ve alarm durumunu verir; duruşun nedenini vermez.
  • Renklerin anlamı her tezgâh için başında durularak doğrulanır.
  • Yanıp sönen ışık süzülmezse tek duruş binlerce kayda bölünür.
  • Kısa beklemeler eşikle, planlı duruşlar vardiya takvimiyle ayrılır.
  • Duruş nedeni operatörden alınır; liste kısa tutulur, girilmeyen nedenler raporda görünür.

Toplanan duruş verisinin fabrika içi ekranlarda nasıl gösterildiğini canlı andon ve OEE gösterge panelleri yazısında, makinelerin tek ekranda toplanmasını ise SCADA ekranları ve makine veri toplama sayfasında anlatıyoruz.

Kaynak: Renk anlamları IEC 60204-1 standardının ikincil özetlerinden alınmıştır; standardın kendi metni incelenmemiştir. Uygunluk gerektiren işlerde standardın güncel baskısına bakılmalıdır.

BİLGİ BANKASI & VAKALAR

İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler

Sanayi dijitalleşmesi, siber güvenlik ve kurumsal yazılım alanında kapsamlı analizler.

Uygulama Hizmeti

Özel Yazılım Geliştirme

Bu makaledeki metodolojinin anahtar teslim proje adımları ve teknik teslim detayları.

Hizmeti inceleyin
Sanayi Otomasyonu

MTConnect ile OPC UA Aynı Şey mi?

MTConnect ve OPC UA aynı şey değil. İkisinin farkı, hangisinin ne zaman kullanıldığı, umati ile ilişkisi ve tezgâhınız için hangisinin geçerli olduğu yazıda.

Devamını okuyun

İşinize uygun çözümü birlikte çıkaralım

İhtiyacınızı dinleyelim, kapsamı ve bütçeyi netleştirelim. İlk görüşme ücretsizdir.

Teklif Formu

Size buradan dönüş yapacağız; WhatsApp numaranız olması işimizi kolaylaştırır.

Talebiniz Alındı!

Mesajınız info@maysayazilim.com adresine başarıyla iletildi.
En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz.